Thoát vị đĩa đệm nội xốp là một bệnh lý cơ xương khớp ít được chú ý nhưng có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt là ở người cao tuổi. Vậy làm thế nào để nhận diện, điều trị và phòng ngừa hiệu quả tình trạng này? Hãy cùng tham khảo bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn.
Phòng Khám Y Học Cổ Truyền Khang Minh Đường điều trị đau lưng, thoát vị đĩa đệm, tê chân...
1. Thoát vị đĩa đệm nội xốp là gì?
Thoát vị đĩa đệm nội xốp là một tình trạng đau cột sống thắt lưng có hoặc không có cơn đau lan tỏa, phát sinh từ sự phá vỡ cấu trúc và sự thay đổi sinh hóa của đĩa đệm. Bệnh này, hay còn gọi là Internal Disc Disruption (IDD), lần đầu tiên được đề xuất vào năm 1970.
Đây là một dạng thoát vị đĩa đệm đặc biệt, khi phần tủy sống của đĩa đệm bị suy thoái mà không phát triển thành thoát vị thông thường, mà lại hình thành vết nứt xuyên tâm kéo dài từ nhân đĩa đệm tới vành khuyên. Vết nứt này có thể gây rách tại vành khuyên và kích thích các đầu dây thần kinh tự do khi vết nứt đi vào khu vực 1/3 ngoài của xơ hóa hình khuyên. Các thụ thể hóa học và cơ học bị kích thích từ vết nứt gây ra cơn đau.
Quá trình cắt xén lặp đi lặp lại, tải trọng dọc trục và nén đĩa đệm được cho là yếu tố góp phần vào sự phát triển của vết nứt. Những khe nứt này có thể phát triển và chứa vật liệu nhân của đĩa đệm bị thoái hóa, dẫn đến phản ứng tự miễn dịch trong cơ thể.
2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Các chuyên gia y tế nhận định rằng thoát vị đĩa đệm nội xốp chủ yếu liên quan đến quá trình lão hóa, và vì vậy, đối tượng dễ mắc bệnh này thường là những người trên 60 tuổi. Khi tuổi tác tăng cao, hệ thống xương khớp suy giảm khả năng vận động, dẫn đến sự thay đổi trong cấu trúc xương, làm bao xơ trở nên yếu và dễ rách, trong khi các mô sụn khớp bị thoái hóa.
Ngoài lão hóa, một số ý kiến khác cho rằng thoát vị đĩa đệm nội xốp còn dễ xảy ra ở những người gặp vấn đề về thoái hóa các nốt Schmorl, phần lồi ra của mô mềm đĩa đệm, thường xuất hiện ở vị trí của các đốt sống thắt lưng hoặc vùng ngực.
Ngoài ra, một số yếu tố nguy cơ dưới đây cũng có thể trở thành nguyên nhân gây bệnh thoát vị đĩa đệm nội xốp:
- Vận động quá sức: Cột sống đóng vai trò là bộ phận chống đỡ toàn bộ cơ thể, vì vậy rất dễ bị tổn thương khi hoạt động quá sức. Đặc biệt là những người thường xuyên phải bê vác vật nặng, nhấc đồ nặng đột ngột, đội các vật nặng trên đầu, hoặc làm các công việc nặng nhọc như công nhân xây dựng, công nhân khuân vác…
- Ảnh hưởng của chấn thương: Các chấn thương do tai nạn lao động, tai nạn giao thông, nếu không được điều trị triệt để, có thể để lại di chứng nguy hiểm, điển hình là thoát vị đĩa đệm nội xốp. Vì vậy, khi gặp phải chấn thương, cần phải thăm khám và điều trị kịp thời.
- Thừa cân, béo phì: Cân nặng dư thừa gây áp lực lên xương khớp, đặc biệt là vùng thắt lưng. Đây cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý xương khớp, bao gồm thoát vị đĩa đệm nội xốp.
- Một số nguyên nhân khác: Ngoài các yếu tố nguy cơ trên, bệnh lý thoát vị đĩa đệm nội xốp còn có thể liên quan đến chế độ dinh dưỡng không hợp lý, tư thế ngồi sai, yếu tố di truyền, các bệnh lý như bệnh Paget, nhiễm trùng, hoặc thậm chí là mang thai.
3. Triệu chứng của thoát vị đĩa đệm nội xốp
Triệu chứng chính của thoát vị đĩa đệm nội xốp là đau ở vùng thắt lưng, thường đi kèm với đau lan tỏa xuống các chi hoặc cảm giác đau âm ỉ sâu, giảm khi nằm thẳng hoặc duỗi người. Cơn đau có thể trở nặng hơn khi ngồi lâu, gập người, hoặc thực hiện các động tác nhất định.
Bệnh này được chia thành 4 giai đoạn tùy thuộc vào mức độ nặng nhẹ của vết nứt xuyên tâm trên đĩa đệm và triệu chứng đi kèm:
- Cấp độ 1: Vết nứt mới kéo dài đến 1/3 bên trong của đĩa đệm, không gây đau.
- Cấp độ 2: Vết rách hình khuyên kéo dài đến 1/3 giữa của đĩa đệm, cơn đau chưa rõ rệt.
- Cấp độ 3: Vết nứt kéo dài đến 1/3 bên ngoài của đĩa đệm, bệnh nhân đã cảm nhận đau do chèn ép rễ thần kinh.
- Cấp độ 4: Tương tự cấp độ 3, nhưng lan rộng theo chu vi ở 1/3 ngoài, bệnh nhân có biểu hiện đau nhiều hơn.
4. Phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm nội xốp
4.1. Y học hiện đại
Tùy vào mức độ nghiêm trọng và triệu chứng của thoát vị đĩa đệm nội xốp, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp, bao gồm:
- Điều trị bằng thuốc: Mục tiêu chính của phương pháp này là kiểm soát triệu chứng và giảm đau. Bệnh nhân có thể được kê đơn các loại thuốc như Acetaminophen (Paracetamol), thuốc chống viêm không steroid, thuốc giãn cơ hoặc opioid. Tuy nhiên, việc dùng thuốc chỉ giúp giảm đau tạm thời và không giải quyết nguyên nhân gốc rễ của bệnh.
- Thủ thuật can thiệp xâm lấn tối thiểu: Bác sĩ có thể thực hiện các phương pháp như tiêm steroid vào vùng bị tổn thương, liệu pháp giảm tần số vô tuyến hoặc liệu pháp điện nhiệt nội đĩa (IDET) để giảm các triệu chứng và kiểm soát tình trạng thoát vị đĩa đệm nội xốp.
- Vật lý trị liệu: Đây là phương pháp quan trọng nhằm cải thiện chức năng vận động và nâng cao chất lượng sống của bệnh nhân. Vật lý trị liệu bao gồm các bài tập và kỹ thuật giúp cải thiện sự linh hoạt, giảm cơn đau, đồng thời ngăn ngừa các chấn thương cột sống và hạn chế tàn tật trong tương lai.
- Điều trị phẫu thuật: Phẫu thuật chỉ được xem xét trong những trường hợp thoát vị nội xốp đĩa đệm nghiêm trọng và không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác. Phẫu thuật giúp loại bỏ hoặc sửa chữa các tổn thương trên đĩa đệm và cột sống. Tuy nhiên, đây luôn là phương pháp cuối cùng và chỉ được thực hiện khi thực sự cần thiết.
4.2. Điều trị bằng các liệu pháp Y học cổ truyền kết hợp
Châm cứu
Điều trị bằng các liệu pháp Y học cổ truyền kết hợp là một phương pháp hiệu quả trong việc điều trị thoát vị đĩa đệm nội xốp. Phương pháp châm cứu tập trung vào việc kích thích các huyệt đạo có liên quan đến tình trạng bệnh. Các huyệt a thị (huyệt tại chỗ hoặc huyệt ấn đau) thường được sử dụng nhằm mục đích hành khí, hoạt huyết, giúp kinh lạc thông suốt, từ đó giảm đau hiệu quả. Tùy vào chứng bệnh cụ thể của từng người bệnh, các huyệt đặc hiệu sẽ được gia giảm và điều chỉnh. Ví dụ:
- Cặp huyệt Thái khê – Phi dương có tác dụng bổ thận, sử dụng cho thể can thận âm hư.
- Cặp huyệt Thái xung – Quang minh có tác dụng bổ can.
- Cặp huyệt Cách du – Huyết hải giúp hành khí hoạt huyết khắp cơ thể.
- Các huyệt Phong trì, Phong phủ, Phong môn có tác dụng trừ phong hàn thấp.
Bấm huyệt
Xoa bóp, bấm huyệt là một phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm nội xốp hiệu quả mà không cần dùng thuốc. Các động tác xát, xoa, miết, phân và hợp tác dụng lên da giúp cải thiện tuần hoàn máu tại chỗ, trong khi các động tác day và ấn huyệt giúp lưu thông khí huyết và kinh mạch tại khu vực bị đau, từ đó giảm đau và tê hiệu quả.
Người bệnh có thể thực hiện một số động tác xoa bóp đơn giản tại nhà, nhưng cần có sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn. Việc tự ý thực hiện mà không hiểu rõ về phương pháp xoa bóp, bấm huyệt và tình trạng bệnh có thể gây hại. Do đó, việc tham khảo và thực hiện theo chỉ dẫn của bác sĩ là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả điều trị.
Sử dụng thảo dược
Nguyên nhân thường do phong hàn thấp xâm nhập làm khí huyết kinh lạc bị tắc nghẽn hoặc do chấn thương đột ngột gây khí trệ, huyết ứ tại khu vực bị tổn thương.
Thể Phong hàn thấp tắc trở kinh lạc: Bài thuốc sử dụng các thảo dược có tác dụng khu phong, trừ thấp, hoạt huyết và thông kinh lạc. Các thành phần trong bài thuốc bao gồm:
- Lá lốt: Có tác dụng trừ phong, giảm đau, chống viêm.
- Cà gai leo: Giúp tiêu viêm, giải độc và hỗ trợ phục hồi các tổn thương tại đĩa đệm.
- Quế chi: Kích thích tuần hoàn máu, giảm đau và sưng.
- Thiên niên kiện: Có tác dụng chữa đau lưng, đau khớp, phong thấp.
- Cỏ xước: Hỗ trợ tiêu viêm và giảm đau hiệu quả.
- Thổ phục linh: Giúp bổ thận, thông kinh lạc, giảm tê bì.
- Sài đất: Có tính mát, giảm đau và tiêu viêm.
- Hà thủ ô: Giúp bổ thận, bổ huyết và chống lão hóa đĩa đệm.
- Sinh địa: Tăng cường chức năng thận, bổ huyết.
Thể khí trệ huyết ứ kinh lạc: Bài thuốc thường dùng là Thân thống trục ứ thang gia giảm, gồm các thành phần:
- Đương quy: Tăng cường tuần hoàn máu, giảm đau, bổ huyết.
- Xuyên khung: Có tác dụng giảm đau và điều trị các bệnh về kinh lạc.
- Ngũ linh chi: Giải độc, cải thiện chức năng thận và tăng cường miễn dịch.
- Đào nhân: Hoạt huyết, tán huyết, giảm đau.
- Hồng hoa: Giúp kích thích tuần hoàn máu, giảm sưng.
- Một dược: Có tác dụng tiêu viêm, giảm đau.
- Địa long: Làm ấm cơ thể, giảm tê bì, đau mỏi.
- Ngưu tất: Giúp thông kinh, giảm đau và sưng.
- Hương phụ: Tác dụng điều hòa khí huyết, giảm đau lưng.
- Chích cam thảo: Điều hòa các vị thuốc khác, tăng cường hiệu quả điều trị.
Mỗi bài thuốc sẽ được gia giảm tùy thuộc vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân. Tuy nhiên, cần tham khảo ý kiến của bác sĩ Đông y để sử dụng đúng thuốc và liều lượng phù hợp, tránh tác dụng phụ hoặc tương tác với các phương pháp điều trị khác.
5. Điều trị thoát vị đĩa đệm nội xốp tại Bình Dương
Một trong những lợi ích lớn nhất của phương pháp điều trị Đông y kết hợp là khả năng tăng hiệu quả giảm đau và phục hồi. Phương pháp giúp cân bằng lại cơ thể, thúc đẩy lưu thông khí huyết, từ đó làm giảm cơn đau và tăng cường khả năng tự phục hồi của các đĩa đệm. Bên cạnh đó, phương pháp này còn giúp hạn chế tác dụng phụ của thuốc Tây y, tránh được các tác dụng phụ không mong muốn như đau dạ dày, mệt mỏi hay ảnh hưởng đến gan, thận.
Ngoài ra, các liệu pháp Đông y còn đem lại sự thư giãn và cải thiện sức khỏe toàn diện. Các phương pháp như châm cứu, bấm huyệt và xoa bóp không chỉ giúp giảm đau mà còn tạo cảm giác thoải mái, giúp cơ thể phục hồi và duy trì sức khỏe lâu dài. Điều này đặc biệt quan trọng đối với bệnh nhân thoát vị đĩa đệm nội xốp, khi cần có thời gian phục hồi sức khỏe và giảm căng thẳng.
Nếu bạn đang tìm kiếm một phòng khám điều trị thoát vị nội xốp với phương pháp Đông y kết hợp thì Khang Minh Đường chính là phòng khám bạn cần biết. Tại Phòng khám xương khớp Bình Dương Khang Minh Đường, việc điều trị thoát vị đĩa đệm nội xốp được thực hiện theo một quy trình khoa học và bài bản. Các bác sĩ tại đây kết hợp các phương pháp Đông để mang lại hiệu quả tối ưu. Các liệu pháp như châm cứu, bấm huyệt, xoa bóp được áp dụng để giảm đau nhanh chóng và cải thiện tuần hoàn máu. Sự kết hợp này không chỉ giúp giảm triệu chứng mà còn đảm bảo quá trình phục hồi diễn ra hiệu quả và an toàn cho người bệnh.
Xem thêm:
- Bị Thoát Vị Đĩa Đệm Có Nên Nằm Nhiều? Bí Quyết Hỗ Trợ Phục Hồi Hiệu Quả
- Khắc Phục Ù Tai Trái Hiệu Quả Với Liệu Pháp Đông Y
- Nhức Đầu Đau Vai Gáy: Cách Điều Trị Với Liệu Pháp Đông Y
