Viêm dây thần kinh cổ tay, còn được gọi là hội chứng đường hầm cổ tay, là tình trạng dây thần kinh giữa ở dây thần kinh cổ tay bị chèn ép. Điều này gây ra cảm giác tê, đau, và làm giảm khả năng lao động của bàn tay. Việc phát hiện và điều trị sớm sẽ giúp giảm triệu chứng, cải thiện chức năng và ngăn ngừa các biến chứng lâu dài.
1. Viêm dây thần kinh cổ tay
Hội chứng dây thần kinh cổ tay (tiếng Anh là Carpal Tunnel Syndrome) là tình trạng bệnh lý phổ biến nhất liên quan đến chèn ép dây thần kinh ngoại biên. Hội chứng này xảy ra khi dây thần kinh giữa bị chèn ép khi đi ngang qua dây thần kinh cổ tay. Hậu quả của việc chèn ép này là gây ra viêm, đau, tê, và giảm hoặc mất cảm giác ở vùng da bàn tay thuộc sự chi phối của dây thần kinh giữa, khiến người bệnh cảm thấy rất khó chịu.
Hiện nay, số người mắc hội chứng này đang ngày càng tăng do nhu cầu công việc đòi hỏi sử dụng nhiều đến độ linh hoạt, tỉ mỉ và lặp đi lặp lại của cổ tay. Ở Việt Nam, chưa có thống kê chính thức về tỷ lệ mắc hội chứng này. Tuy nhiên, theo thống kê tại Mỹ, hàng năm có khoảng 50/1000 người mắc bệnh lý cổ tay, và trong nhóm nguy cơ cao, tỷ lệ này có thể lên tới 500/1000.
Việc nắm chắc các triệu chứng lâm sàng đóng vai trò rất quan trọng trong việc phối hợp với các thăm dò hình ảnh và điện sinh lý thần kinh để làm cơ sở chẩn đoán và điều trị. Bệnh có thể gây ra các dấu hiệu sau:
Rối loạn về cảm giác:
- Bệnh nhân thường có cảm giác tê bì tay chân, dị cảm, đau buốt như kim châm hoặc rát bỏng ở vùng da thuộc chi phối của dây thần kinh giữa (ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và một nửa ngón áp út). Các triệu chứng này biểu hiện từ cổ tay đến các ngón tay.
- Triệu chứng về cảm giác thường tăng về đêm, khiến người bệnh thức giấc và gây mất ngủ.
- Các động tác gấp hoặc ngửa cổ tay quá mức hoặc tỳ đè lên vùng dây thần kinh cổ tay, chẳng hạn như khi đi xe máy, cũng làm tăng cảm giác tê. Triệu chứng giảm đi khi ngừng vận động, nghỉ ngơi, hoặc vẩy tay.
Rối loạn về vận động:
- Triệu chứng này xuất hiện trong giai đoạn muộn của bệnh do dây thần kinh giữa bị rối loạn vận động.
- Một số biểu hiện thường gặp là khó cầm nắm, giảm khả năng thực hiện các động tác khéo léo của bàn tay, và dễ đánh rơi đồ vật.
2. Nguyên nhân bệnh viêm dây thần kinh cổ tay
Hội chứng dây thần kinh cổ tay thường gặp ở phụ nữ tuổi trung niên, phần lớn là do nguyên nhân vô căn, chiếm tới 70% các trường hợp. Số còn lại có thể do các nguyên nhân nội sinh hoặc ngoại sinh.
Nguyên nhân vô căn: Khoảng 70% bệnh nhân mắc hội chứng dây thần kinh cổ tay không tìm ra nguyên nhân rõ ràng. Có thể có hiện tượng viêm bao hoạt dịch, tăng áp lực khoảng gian bào trong dây thần kinh cổ tay gây chèn ép thần kinh giữa. Thực tế, các triệu chứng giảm đi khi sử dụng thuốc chống viêm đường uống hoặc tiêm vào dây thần kinh cổ tay.
Các nguyên nhân ngoại sinh
- Biến dạng khớp và các chấn thương vùng cổ tay: Gãy đầu dưới xương quay, gãy xưdây thần kinh cổ tay, khớp giả xương thuyền, bán trật xoay xương thuyền, trật xương nguyệt, viêm khớp cổ tay gây chèn ép thần kinh giữa trong dây thần kinh cổ tay.
- Hemophilia và bệnh u tủy: Những bệnh này có thể gây ra sự chèn ép trong dây thần kinh cổ tay.
- Các loại u: U tế bào khổng lồ xương và bao gân, u máu, nang hoạt dịch, u hạt tophi,… có thể lấn chỗ trong dây thần kinh cổ tay và dẫn đến chèn ép thần kinh giữa.
Các nguyên nhân nội sinh
- Ứ dịch lúc mang thai: Trong thai kỳ, sự ứ đọng dịch làm tăng lượng dịch trong dây thần kinh cổ tay, dẫn đến tăng áp lực kẽ trong dây thần kinh cổ tay gây chèn ép thần kinh giữa.
- Bệnh gout: Sự lắng đọng tinh thể urat trong gân gấp gây phì đại gân hoặc viêm phì đại bao gân gấp do gout cũng gây ra chèn ép thần kinh giữa.
- Suy giáp: Do sự tích tụ mô Myxedematous trong dây chằng cổ tay ngang.
- Viêm khớp dạng thấp: Gây ra viêm bao gân/màng hoạt dịch dẫn đến phù nề và ứ dịch trong bao gân gấp.
- Chạy thận nhân tạo định kỳ: Bệnh thần kinh ngoại biên thường gặp ở bệnh nhân suy thận mạn có liên quan tới tăng ure máu.
Việc hiểu rõ các nguyên nhân gây hội chứng dây thần kinh cổ tay giúp người bệnh và các bác sĩ có hướng điều trị phù hợp, giảm thiểu các biến chứng nghiêm trọng.
3. Chẩn đoán và Cách điều trị viêm dây thần kinh cổ tay
Để chẩn đoán viêm dây thần kinh cổ tay, chủ yếu dựa vào lâm sàng, nhưng để có kết quả chính xác, các bác sĩ thường chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng như:
- Siêu âm cổ tay: Giúp xác định tình trạng viêm, sưng hoặc chèn ép trong dây thần kinh cổ tay và đánh giá kích thước và hình dạng của các cấu trúc trdây thần kinh cổ tay, bao gồm cả dây thần kinh giữa.
- Đo dẫn truyền điện thần kinh: Kiểm tra chức năng dẫn truyền của dây thần kinh giữa, phát hiện những thay đổi trong tốc độ và cường độ dẫn truyền điện thần kinh, từ đó xác định mức độ chèn ép và tổn thương.
- X-quang cổ tay: Loại trừ các bệnh lý khác như viêm khớp, gãy xương hoặc biến dạng khớp cổ tay và xác định nguyên nhân gây ra hội chứng dây thần kinh cổ tay như các khối u hoặc tình trạng viêm khớp.
Điều trị hội chứng dây thần kinh cổ tay phụ thuộc vào từng cá nhân và giai đoạn của bệnh. Các bác sĩ sẽ chỉ định biện pháp điều trị phù hợp với nguyên tắc cơ bản gồm:
Dùng nẹp cổ tay
- Chức năng: Nẹp cổ tay giúp tránh các cử động lặp lại nhiều lần của cổ tay, giảm áp lực lên dây thần kinh giữa.
- Đối tượng sử dụng: Phù hợp cho những bệnh nhân có nghề nghiệp phải cử đdây thần kinh cổ tay nhiều như đánh máy, thợ làm tóc, công nhân dây chuyền sản xuất.
Sử dụng thuốc kháng viêm NSAIDs và tiêm corticoide tại chỗ:
- Thuốc kháng viêm NSAIDs: Giúp giảm đau và viêm, thường được sử dụng cho các triệu chứng nhẹ đến trung bình.
- Tiêm corticoide tại chỗ: Được chỉ định khi tình trạng viêm và đau trở nên nghiêm trọng hơn, giúp giảm sưng và viêm nhanh chóng.
- Điều trị kết hợp: Sử dụng thuốc này cũng giúp điều trị các bệnh lý khác đi kèm gây nặng thêm tình trạng viêm dây thần kinh cổ tay.
Vật lý trị liệu:
- Mục tiêu: Tăng tuần hoàn máu của bàn tay và cổ tay, giảm phù nề và kích thích các mô mềm khỏe hơn như cơ, dây chằng và gân.
- Lợi ích: Giúp giảm các triệu chứng của bệnh lý hội chứng dây thần kinh cổ tay, đặc biệt hiệu quả trong giai đoạn nhẹ.
Phẫu thuật:
- Chỉ định: Phẫu thuật được khuyến nghị cho người bệnh ở giai đoạn nặng, có dấu hiệu rối loạn cảm giác, teo cơ hoặc đã điều trị nội khoa nhiều tháng mà tình trạng bệnh không thuyên giảm.
- Loại phẫu thuật: Thường là phẫu thuật giải phóng áp lực trong dây thần kinh cổ tay, giúp giảm chèn ép dây thần kinh giữa.
4. Điều trị dứt điểm hội chứng viêm cổ tay bằng phương pháp Đông y
Điều trị hội chứng dây thần kinh cổ tay bằng Đông y là một trong những phương pháp điều trị có hiệu quả cao, hỗ trợ tích cực trong việc giảm triệu chứng bệnh, tăng cường chức năng của cơ bắp và dây thần kinh ở bàn tay, cánh tay. Hiện nay, điều trị hội chứng dây thần kinh cổ tay bằng Đông y có hai hướng chữa chính là xoa bóp bấm huyệt và uống thuốc từ dược liệu Đông y.
Bấm huyệt
Phương pháp bấm huyệt chữa hội chứng dây thần kinh cổ tay đã được chứng minh về tính an toàn cũng như hiệu quả, giúp giảm thiểu cơn đau nhức ở tay, tăng cảm giác bàn tay và mang lại hiệu quả lâu dài trong điều trị. Các bước bấm huyệt trong điều trị hội chứng dây thần kinh cổ tay bằng Đông y gồm:
- Bước 1: Xoa ấm lòng bàn tay: Xoa hai lòng bàn tay vào nhau nhiều lần để tạo hơi ấm, sau đó dùng đầu ngón tay của tay phải vê các đầu ngón tay của tay còn lại và thực hiện ngược lại.
- Bước 2: Bấm huyệt bát tà: Tìm huyệt bát tà nằm ở kẽ ngón tay, gần phần giao của mu bàn tay với gan bàn tay. Ấn nhẹ nhàng và xoay nhẹ trên huyệt này.
- Bước 3: Bấm huyệt hợp cốc: Tìm huyệt hợp cốc ở vùng lõm giữa ngón trỏ và ngón cái. Ấn nhẹ vào huyệt này trong khoảng 1 phút.
- Bước 4: Bấm huyệt dương trì: Tìm huyệt dương trì gần khớp cổ tay và ấn day nhẹ trong 30 giây.
- Bước 5: Bấm huyệt khúc trì: Ấn day nhẹ huyệt khúc trì ở đầu lằn của nếp gấp khuỷu tay trong khoảng 30 giây.
Bài thuốc Đông y
Điều trị hội chứng dây thần kinh cổ tay bằng Đông y không thể thiếu các bài thuốc dân gian giúp tăng cường lưu thông máu, giảm đau và hỗ trợ xương khớp. Dựa trên nguyên nhân và tình trạng bệnh, bác sĩ Đông y thường kê đơn các bài thuốc sau:
Bài thuốc chữa khí trệ huyết ứ:
- Thành phần: 8g đương quy, 8g xuyên khung, 12g sinh địa, 12g xích thược, 12g đào nhân và 6g hồng hoa.
- Cách dùng: Sắc nước uống mỗi ngày 1 thang, chia làm 2-3 lần uống trong ngày.
Bài thuốc chữa khí huyết lưỡng hư:
- Thành phần: 12g thục địa, 12g xuyên khung, 12g bạch thược, 12g bạch truật, 12g đương quy, 6g cam thảo, 8g bạch linh và 12g đẳng sâm.
- Cách dùng: Sắc nước chia làm 2-3 lần uống trong ngày, mỗi ngày uống 1 thang.
Những phương pháp điều trị bằng Đông y này không chỉ giúp giảm triệu chứng mà còn hỗ trợ hồi phục chức năng cổ tay một cách an toàn và tự nhiên, mang lại sự thoải mái và tăng cường sức khỏe cho người bệnh.
Phòng khám Y học Cổ truyền Khang Minh Đường tự hào là địa chỉ uy tín và hiệu quả trong việc điều trị viêm cổ tay, hội chứng ống cổ tay. Với đội ngũ bác sỹ chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm, phòng khám cam kết mang đến những giải pháp điều trị tối ưu, kết hợp giữa y học cổ truyền và các phương pháp hiện đại. Đặc biệt, dưới sự dẫn dắt của Lương y Ngọc Thành, chuyên gia hàng đầu về cơ xương khớp Đông y cổ truyền, Khang Minh Đường đã giúp nhiều bệnh nhân giảm thiểu đau đớn và phục hồi chức năng tay một cách hiệu quả. Phương châm “Trị bệnh từ tâm” cùng phương pháp điều trị không gây tác dụng phụ và chi phí hợp lý, Khang Minh Đường chắc chắn là lựa chọn đáng tin cậy cho những ai đang gặp vấn đề về viêm cổ tay.
Xem thêm:
- Bệnh thống phong là gì? Điều trị bệnh thống phong dứt điểm theo đông y
- Khám đau vai gáy bằng Đông y ở đâu tốt? Gợi ý 6 địa chỉ uy tín tại TP.HCM & Bình Dương
- Lật sơ mi cổ chân là gì? Cách điều trị lật sơ mi cổ chân
- Đau khớp gối: Nguyên nhân, cách chẩn đoán và điều trị hiệu quả
